Thứ Sáu, Tháng Mười Hai 2, 2022
HomeQuản trịTôi đã học được những gì khi là một giám đốc sản...

Tôi đã học được những gì khi là một giám đốc sản phẩm?

“Tôi luôn cho rằng, cho dù làm công việc gì hay đóng vai trò gì trong xã hội thì đều cần định kỳ suy ngẫm lại bản thân, nhìn xem trong khoảng thời gian qua chúng ta đạt được và mất đi những gì. Hiểu rõ mục đích để không quên phương hướng, ngẫm lại để tránh mất đi chính mình.”

Tôi đã ở vị trí giám đốc sản phẩm này được thời gian. Từ những mộng tưởng tốt đẹp về vị trí này đến khi tự bản thân trải nghiệm, từ những hiểu biết đơn giản đến khi sinh ra lòng kính sợ với nó, từ khi tự mình mắc sai lầm đến khi có thể sửa chữa sai lầm cho người khác, có quá nhiều thay đổi, quá nhiều cảm xúc.

Hôm nay tôi chỉ nói đến thu hoạch của mình khi đảm nhiệm vị trí giám đốc sản phẩm, còn những mất mát sẽ để dành bài sau. Chúng ta thường hay nói không nên tính toán được mất, nhưng nhất định phải hiểu rõ được mất. Chỉ khi ROI (lợi nhuận đầu tư) đáp ứng được kỳ vọng của bản thân, chúng ta mới có thể phát triển được.

Trò chuyện

Trước khi bắt đầu bài viết có một tiền đề cần làm rõ. Công việc đầu tiên của tôi sau khi bước vào xã hội là làm sản phẩm, những kỹ năng như giao tiếp, làm việc nhóm, thích nghi, làm việc với cường độ cao… là những tố chất mà mỗi người đi làm đều cần phải có hoặc sớm muộn sẽ có. Đương nhiên các vị trí khác nhau, ngành nghề khác nhau sẽ có sự chênh lệch, ví dụ như BD sẽ sớm có kỹ năng giao tiếp hơn, người làm ngành tài chính sẽ sớm có khả năng chịu áp lực cao hơn các ngành nghề khác. Chúng ta sẽ không đi vào chi tiết phần này.

Đương nhiên, những kỹ năng mà tôi nói đến sau đây có thể đã rất phổ biến ở những ngành nghề khác, nhưng cá nhân tôi cảm thấy đó quả thực là những lợi ích mà tôi nhận được từ ngành nghề và vị trí mà tôi đang làm chứ không phải là từ các ngành nghề và vị trí khác. Mọi người cũng không cần quá để ý đến những chi tiết nhỏ nhặt này.

Tất nhiên, tôi chỉ đang nói đến những kỹ năng mà minh học được hoặc có được, mọi người đừng suy diễn rằng tôi làm rất tốt ở những phương diện này. Hai điều này không tương đương với nhau. Đây cũng là điều mà chúng ta nên suy ngẫm nhiều hơn, đó là làm thế nào để phát huy những kiến thức, năng lực mà chúng ta học được đến mức cao nhất.

Hơn nữa, toàn bộ nội dung trong bài viết này đều được viết bởi một người không có thiên phú là tôi, những bạn vốn xuất sắc, trước khi vào xã hội đã sở hữu những tố chất này hay thậm chí có thiên phú vượt bậc có thể bỏ qua bài viết tại đây.

Trên thực tế, những nội dung bên trên chính là kỹ năng đầu tiên mà tôi học được: đừng nói quá chắc chắn, hãy chừa một đường lui. Là một giám đốc sản phẩm, biết chừa đường lui là một năng lực rất hữu ích. Ví dụ như, tại sao phải bổ sung thêm một tính năng, vì sao phải bỏ đi một tính năng đã được ra mắt trong sản phẩm, làm thế nào để yêu cầu nhân viên kỹ thuật thêm lại một tính năng đã bị bỏ đi trước đó… Đây đều là những câu hỏi cần giải thích rõ ràng. Bởi vì cho dù nhân viên kỹ thuật có tốt tính đến đâu đi chăng nữa thì họ cũng không thể chịu nổi khi bạn thay đổi chóng mặt như vậy, đặc biệt là việc thêm lại tính năng đã bị bỏ đi trước đó. Cho nên, năng lực làm cách nào để thuyết phục họ hoàn thành nhiệm vụ theo ý bạn đồng thời không khiến yêu cầu này bị bế tắc trở nên càng quan trọng hơn. Có người sẽ hỏi rằng: Cứ nói mấy câu “bâng quơ”, đừng đưa câu chuyện vào thế bế tắc không phải là được rồi sao?. Nhưng hãy nghĩ kỹ mà xem, những câu nói “bâng quơ” không truyền tải được bất kỳ nội dung nào thực sự có tính thuyết phục sao? Nếu đổi lại là bạn, khi những người khác dùng những câu như vậy để thuyết phục bạn có nghe họ hay không?

Điều này đã dẫn đến kỹ năng thứ hai mà tôi học được: đặt mình vào vị trí người khác và phải biết đồng cảm. 

Làm việc

Cái gọi là đặt mình vào vị trí của người khác hay đồng cảm thể hiện ở chỗ, khi suy nghĩ về một vấn đề nhất định phải nghĩ xem đối tượng mình nhắm đến là ai, nghĩ về mối quan tâm của họ hoặc thỏa mãn sở thích thiết thực nhất của họ trước.

Ví dụ: khi chúng ta đang giải quyết như cầu của người dùng, chúng ta phải biến mình thành họ, đặt bản thân vào hoàn cảnh của họ và tìm hiểu rõ xem trong hoàn cảnh đó họ muốn có được những gì, hy vọng cảm nhận được điều gì, sau đó đưa ra chiến lược tiếp theo.

Ví dụ: khi trò chuyện với các đồng nghiệp bên bộ phận kinh doanh, chúng ta nên chú ý đến KPI của họ là gì trước. Nếu như KPI của họ là hoàn thành được một đơn hàng thì khi định giá sản phẩm, chúng ta nên để cho họ một khoảng để thương lượng giá, chứ không phải là ép không gian hợp tác và lợi nhuận xuống thấp nhất.

Ví dụ khi trò chuyện với nhân viên kỹ thuật, chúng ta nên nghĩ về mối quan tâm của họ. Theo tôi mâu thuẫn cơ bản nhất của nhân viên kỹ thuật và sản phẩm là, công việc chủ yếu của giám đốc sản phẩm là tổng hợp mọi thứ thành văn bản; còn công việc chủ yếu của nhân viên kỹ thuật là đưa các nội dung trong văn bản đó vào trong sản phẩm. Mâu thuẫn đến từ đó. Các giám đốc sản phẩm thường có năng lực phủ định chính mình một cách “xuất sắc”, các yêu cầu mà mình cảm thấy không phù hợp có thể xóa bỏ ngay lập tức. Thế nhưng những dòng mã mà nhân viên kỹ thuật viết ra không dễ dàng sửa đổi như vậy. Bọn họ còn phải xem xét liệu chúng có gặp bug hay lỗ hổng logic không. Vậy nhân viên kỹ thuật sẽ thích một giám đốc sản phẩm như thế nào? Thông qua việc đặt mình vào vị trí người khác, nếu là một nhân viên kỹ thuật tôi hy vọng sẽ được hợp tác vơí một giám đốc sản phẩm như thế này: nói chuyện rõ ràng (lý do đưa ra yêu cầu, nó giải quyết vấn đề gì, giới hạn nằm ở đâu), logic rõ ràng (có thể xem xét một cách toàn diện các bối cảnh khác nhau, sắp xếp tất cả các yêu cầu thành một mạch rõ ràng), có thể chỉ ra phương hướng thay thế yêu cầu (chuẩn bị cho sự mở rộng). Nếu như bạn là một nhân viên kỹ thuật và đồng ý với luận điểm trên, thích một giám đốc sản phẩm như vậy thì hãy cố gắng trở thành một người như thế nhé.

Quyết định

Bạn nên làm gì nếu người đang nói chuyện với bạn không có đủ sự đồng cảm? Khi ấy chúng ta cần đến kỹ năng tiếp theo: tính quyết đoán.

Tính quyết đoán là khả năng con người phân tích, phán đoán và đối phó với sự xuất hiện và phát triển của sự vật. Có một câu nói nổi tiếng trong ngành mà chắc ai cũng từng nghe đến, đó là “Ai ai cũng là giám đốc sản phẩm”. Do không có ngưỡng cửa nghề nghiệp cho vị trí này cho nên mỗi người đều có thể tự đưa ra các yêu cầu, chúng ta phải làm thế nào để lựa chọn khi đối mặt với những ý kiến hoặc đề xuất lộn xộn này?

Cá nhân tôi tôn trọng sự phân công lao động. Tôi cho rằng phương án kỹ thuật mà nhân viên kỹ thuật đưa ra là tốt nhất vì tôi không hiểu về nó. Mức độ nghiêm trọng của bug do nhân viên kiểm tra chất lượng đánh giá là chuẩn nhất vì tôi không hiểu nó. Nội dung do vận hành viết ra tuy tôi không thấy hay lắm nhưng lại có thể thu hút được người dùng, vì đó không phải chuyên môn của tôi. 

Quay lại câu hỏi ở đầu phần này, nếu như đối phương là người đồng cấp với bạn, tôi khuyên bạn nên kiên trì và thực hiện ý tưởng của riêng mình (tiền đề của tính quyết đoán là đã có phân tích và phán đoán, những suy nghĩ phiến diện do không có đầy đủ thông tin không nằm trong phạm vi này); Nếu đối phương là lãnh đạo của bạn, tôi khuyên bạn nên cố gắng hết sức kiên trì với ý tưởng của bản thân. Nếu không thể thuyết phục được lãnh đạo hoặc lãnh đạo ép bạn phải từ bỏ, vậy thì hãy từ bỏ, bởi vì dù title của bạn có cao đến đâu thì ở trước mặt lãnh đạo, bạn cũng chỉ là người thực thi mà thôi. 

Phản tỉnh

Khi nói đến tính quyết đoán, kỹ năng tương ứng với nó là khả năng phản tỉnh. Do đặc thù của ngành Internet, tốc độ thay đổi quá nhanh khiến chúng ta thường không phản ứng kịp. Các ngành nghề truyền thống thường chỉ thay đổi 5-10 năm một lần theo các chính sách quốc gia nhưng Internet hoặc các ngành công nghệ đều tuân thủ nghiêm ngặt theo định luật Moore, thậm chí chu kỳ của định luật Moore còn quá chậm.

Bên trên tôi nói rằng chúng ta cần có tính quyết đoán, nhưng con người không phải là thần thánh, không bao giờ tránh khỏi sai lầm. Khi những gì chúng ta kiên quyết làm bị chứng minh là sai thì chúng ta cần phản tỉnh lại. Vậy hãy phân tích và phán đoán xem sai lầm đến từ đâu, là do không đủ kinh nghiệm, chưa hiểu rõ về ngành nghề, quá lý tưởng hóa hay thiếu thông tin? Nếu đã có thể suy nghĩ đến những vấn đề này thì cơ bản bạn đã có khả năng phản tỉnh rồi. 

Khả năng phản tỉnh cao cấp hơn là “định kỳ suy xét lại, liên tục phản tỉnh”. Liên tục phản tỉnh có nghĩa là cố gắng tránh việc đợi đến khi những gì chúng ta làm bị thế giới chứng minh là sai rồi mới bắt đầu phản ứng lại. Kịp thời phản tỉnh mỗi bước trong quyết sách sẽ bóp chết những sai lầm từ trong trứng nước; Định kỳ suy xét lại có nghĩa là sau khi một dự án đã hoàn thành hoặc về cơ bản đã ổn định, quyết sách trong quá trình phản tỉnh đã thỏa đáng và chính xác hay chưa? Nếu như được chọn lại, chúng ta sẽ chọn lựa như thế nào? Còn chỗ nào có thể làm tốt hơn nữa hay không? Hoàn cảnh thị trường hoặc sản phẩm cạnh tranh đã có biến đổi như thế nào trong chu kỳ dự án. 

Trước mắt đây là điểm cao nhất trong năng lực phản tỉnh mà tôi cảm nhận được, đương nhiên tôi vẫn đang dừng ở giai đoạn sơ cấp. Cần bổ sung thêm rằng việc rất nhiều người mới làm sản phẩm liên tục thay đổi yêu cầu không phải là một biểu hiện của năng lực phản tỉnh mà là không có chủ kiến, bị người khác thách thức sau đó nghi ngờ bản thân và sửa lại yêu cầu.

Sống sót

Hãy nói thêm về một thu hoạch của tôi, đó là sự kính sợ đối với ngành nghề. Chính những thay đổi mạnh mẽ trong thời đại hiện nay đã quyết định rằng những người có bề dày kinh nghiệm như trong các ngành nghề truyền thống sẽ khó có cơ hội được xuất hiện trong ngành Internet trong tương lai, bởi vì mô hình hoặc cách vận hành được áp dụng hôm nay sẽ trở thành lỗi thời chỉ sau chưa đầy nửa năm. Có vô số sản phẩm một giây trước thôi vẫn còn vô cùng hot, ngay giây tiếp theo đã không ai quan tâm. Do đó chúng ta phải cố gắng hết sức đón nhận sự thay đổi.

Giống như trong ngàng hàng hải mỗi đợt sóng gió đều không giống nhau. Thuyền trưởng phải không ngừng điều khiển tay lái và góc độ mới giúp con tàu không bị sóng lớn đánh vỡ. Internet giống như biển lớn, chúng ta không chỉ cần phải đón nhận những thay đổi định kỳ hoặc bất ngờ ập đến mà còn phải kịp thời điều chỉnh bản thân, nếu không sẽ bị loại bỏ. Đây chính là nguồn gốc của lòng kính sợ tôi dành cho ngành này.

Logic

Vốn tôi đã định kết thúc tại đây, nhưng sau khi đọc lại một lần những gì đã viết, tôi phát hiện ra logic của bản thân thực sự rất tệ. Chính vì vậy logic cũng là một thu hoạch lớn, mặc dù thật ra tôi chưa có được nó nhưng ít nhất tôi đã nhận ra tầm quan trọng của nó.

Là một giám đốc sản phẩm nếu không năng lực logic cơ bản, yêu cầu viết không rõ ràng, không suy xét bối cảnh chu đáo, tính năng lẫn lộn đầu cuối, vậy thì chẳng khác gì một ông tướng bất tài làm kiệt quệ toàn quân.

Vậy làm thế nào để khiến bản thân trở nên logic nhất có thể? Ngoại trừ suy nghĩ nhiều hơn, luyện tập nhiều hơn, va chạm với bạn bè nhiều hơn thì không còn cách nào khác. Phương hướng mà tôi suy nghĩ thiên về quy trình nhiều hơn. Đầu tiên cần tìm hiểu bối cảnh, sau đó đi qua quy trình chính và suy nghĩ xem chỗ nào có vấn đề, gặp vấn đề nào thì giải quyết vấn đề đó. Sau khi suy nghĩ về quy trình chính thì tiếp tục phân nhánh và dần dần bổ sung hoàn thiện. Khi thực hiện quy trình chính hãy ưu tiên xem xét các khâu mà tạm thời chưa có phương án giải quyết, đánh giá xem vấn đề này có thể được giải quyết hay không, nếu giải quyết được thì chi phí là bao nhiêu, nếu không giải quyết được thì có phương án B hay không. Thông thường, sau khi quy trình chính được thông suốt, trở ngại lớn nhất đã được giải quyết thì lấp đầy các logic nhánh chỉ là vấn đề thời gian. Đương nhiên trong quá trình yêu cầu được thể hiện ra trong sản phẩm chắc chắn sẽ còn nhiều trường hợp khẩn cấp hoặc tình huống trước đó chưa từng suy xét đến xảy ra, khi ấy chúng ta cần phải ứng biến.

Tổng kết

Trên đây là những thu hoạch của tôi sau khi đảm nhiệm vị trí giám đốc sản phẩm. Cách hành văn của tôi chưa tốt và không được logic cho lắm. Nếu như có sai sót, mong được mọi người đóng góp ý kiến. Nếu mọi người có ý tưởng khác thì có thể cùng thảo luận. Dù sao thì tâm lý luôn muốn học hỏi cũng là một thu hoạch khác của tôi.

Nguồn: VN BOSSKOL

RELATED ARTICLES
Để lại một bình luận
- Advertisment -
Google search engine

Most Popular

Recent Comments